Tekst Michiel Smit
Foto Rondleiding door de Oranjezaal in Huis ten Bosch in Den Haag. Foto: Arenda Oomen

Het Rijksvastgoedbedrijf heeft bijzondere panden in beheer. Vastgoed dat verbonden is of is geweest aan het koninklijk huis hoort daar zeker bij. Alex Vermeulen heeft als project- en programmadirecteur bij het Rijksvastgoedbedrijf onder meer paleis Soestdijk in beheer. 'We zijn voor het paleis op zoek gegaan naar een nieuwe bestemming. Ook zeer memorabel in 2015: de openstelling van de Oranjezaal in paleis Huis ten Bosch.

Herbestemming

In de zomer van 2015 startte het Rijksvastgoedbedrijf met een uitvraag voor een permanente exploitant voor paleis Soestdijk . Er waren maar liefst 120 inzendingen. Daar zijn er vier van uitgekozen om mee verder te gaan. Ze zitten allemaal in de sfeer van bezoek, beleving, cultuur en recreatie. Nog even geduld: medio 2016 zijn de plannen uitgewerkt; in het najaar wordt gekozen welk idee het meest kansrijk is. Daarbij wordt onder meer gelet op een match met de omgevingsvisie die de provincie Utrecht samen met de gemeenten Baarn en Soest heeft opgesteld. Aansluiting op de natuur van de Utrechtse Heuvelrug, openstelling voor publiek en meer gebruik van het groen is daar een belangrijk onderdeel van. Daarnaast wordt er gelet op behoud van karakteristieke elementen van het monumentale gebouw.

‘120 inzendingen voor nieuwe bestemming Soestdijk’

Achterzijde paleis Soestdijk en omgeving. Foto: Rijksvastgoedbedrijf

Wielerkoers

Vermeulen merkt dat er meer dan bij andere gebouwen over de schouders van het RVB wordt meegekeken. 'Wat gaat ermee gebeuren? is een vraag die velen stellen. Ik vind het extra leuk dat het zo leeft bij veel mensen. “Soestdijk is van ons allemaal", zo voelt het een beetje. Sinds de openstelling in 2006 zijn er al meer dan een miljoen bezoekers geweest.' ‘Tot het paleis Soestdijk een nieuwe bestemming krijgt, zorg ik ervoor dat alles netjes wordt onderhouden en beheerd. En om de plek op de kaart te houden faciliteren wij activiteiten met een tijdelijk karakter, zoals een beeldententoonstelling of een wielerkoers.'

'Sixtijnse kapel van het Noorden' trok 50.000 mensen

Huis ten Bosch

Aan een ander koninklijk object heeft Vermeulen ook veel genoegen beleefd vanwege de publieke belangstelling. De Oranjezaal in paleis Huis ten Bosch - 'de Sixtijnse kapel van het Noorden' - werd in de tweede helft van 2015 vier maanden lang opengesteld voor publiek.  Dat kon, omdat het paleis in afwachting van een grote renovatie, niet werd gebruikt. Er kwamen in totaal 50.000 mensen op af.

Uitgekiend

De voorbereiding en organisatie is bijzonder snel en efficiënt verlopen, vertelt Vermeulen. 'In juni 2015 kreeg ik de vraag of de Oranjezaal in september kon worden opengesteld voor publiek. Het leek mij een erg korte periode, zeker met de zomervakantie in het verschiet. Maar we hebben de uitdaging opgepakt en zijn direct aan de slag gegaan om een uitgekiend hospitality-concept op te stellen. De steekwoorden waren daarbij sober, professioneel en uitnodigend. Dat was passend voor de omstandigheden, en tevens een metafoor voor hoe we ons als Rijksvastgoedbedrijf willen presenteren.'

Geen koffie

Vermeulen vervolgt: 'We hebben hetzelfde evenementenbureau ingeschakeld als waar we bij paleis Soestdijk mee werken. Maar we zijn zelf ook echt gaan meedenken. We zijn uitgekomen op een model van 22 shifts per dag, met 20 personen die 20 minuten lang worden rondgeleid. Alles hebben we in detail uitgedacht. Bijvoorbeeld: geen koffie bij de ontvangst want dat geeft gedoe met rondslingerende koffiekopjes die weer opgeruimd moeten worden. Maar wel weer een persoonlijke ontvangst door de parkeerwachten - kom daar nog maar eens om in Nederland. En aan het begin van de rondleiding zweeg de gids eerst twee à drie minuten. Bij het testen bleek namelijk dat mensen zo overweldigd zijn door de eerste aanblik dat ze toch geen informatie van de gids in zich opnemen.'

‘Een bezoeker gaf de gids spontaan een zoen’

Lovende reacties

Vermeulen houdt een goed gevoel over aan de openstelling van de Oranjezaal, en met hem de bezoekers. 'De reacties waren heel lovend. Over de zaal zelf maar ook over de organisatie. Zelfs in de museumwereld zoemde het rond: "Je moet toch echt eens gaan kijken hoe ze dat bij de Oranjezaal hebben geregeld." Een van de bezoekers gaf een gids aan het eind van de rondleiding zelfs spontaan een zoen. Nou, dan heb je het goed gedaan, toch?'

Alex Vermeulen
Alex Vermeulen is van huis uit planoloog. Hij vervulde diverse functies bij het toenmalige ministerie van VROM. Daarna is hij enige tijd werkzaam geweest als consultant bij een private onderneming, om vervolgens bij de Rijksgebouwendienst aan de slag te gaan, een van de fusiepartners van het Rijksvastgoedbedrijf. Vermeulen: 'In deze functie komt mijn hele loopbaan samen. Ik keer weer een beetje terug bij mijn oude stiel, de planologie, en ook ervaringen met bestuur en organisatie die ik onderweg heb opgedaan komen goed van pas.' Foto: Serge Ligtenberg