Tekst Michiel Zonneveld
Foto Noodopvang in de koepelgevangenis in Haarlem. Foto: Bas Kijzers

 Anneloes van Boxtel zal het werk dat ze sinds september 2015 doet niet snel als ‘leuk’ kwalificeren. De leider van de Taskforce noodopvang van asielzoekers en statushouders heeft dagelijks  te maken met de gevolgen van een humanitaire crisis. Maar een bijzondere opdracht is het wel.

Dag en nacht

'Wat het vooral uitdagend maakt', vertelt Van Boxtel, is dat het om een vraagstuk gaat waar veel mensen zich betrokken bij voelen. 'Er wordt dus geappelleerd aan de maatschappelijke taak van onze organisatie.' Het gevoel van bevlogenheid zag ze niet alleen bij de zes leden van de taskforce terug, maar in heel het Rijksvastgoedbedrijf. 'Binnen het bedrijf is er niemand op de rem gaan staan, waardoor er in korte termijn heel veel mogelijk was. Maar het meest nog ben ik onder de indruk van de inzet die ik om me mee heen zag en zie. Waarbij het soms letterlijk nodig is dat projectleiders dag en nacht bezig zijn. Normaal gesproken moet je dat niet willen natuurlijk, maar dit was en is een vraagstuk waarbij iedereen graag een stapje extra zet', zegt Van Boxtel.

‘Dit is een vraagstuk waarvoor iedereen graag een stapje extra zet’

Vierkante meters

Tussen september 2015 en februari 2016 is er 310.000 vierkante meter aan rijksvastgoed voor verhuur aan het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en gemeenten beschikbaar gesteld. Het gaat daarbij om  59.000 vierkante meter kantoorruimte verdeeld over 26 panden. Het grootste aantal vierkante meters kwam beschikbaar door de verhuur van gevangenissen en kazernes. Het aanbod lag verspreid over heel Nederland, van Haren in het uiterste noordoosten tot Middelburg in het uiterste zuidwesten  en van Leeuwarden tot Heerlen. Van Boxtel: 'Het gaat niet alleen om de opvang van asielzoekers. We bieden ook aan gemeenten overtollig rijksvastgoed aan, waarin zij mensen die al een verblijfsvergunning hebben tijdelijk onderdak kunnen geven. Als die doorstromen naar gemeentelijke woonruimte, komen er weer plekken vrij in de asielzoekerscentra.'

Kamperen

De grote kunst was, zo vertelt Van Boxtel, om als organisatie snel te schakelen. 'Omdat we te maken hadden met een acuut probleem moesten we de interne procedures versnellen, we moesten contracten voor het COA opstellen en gebouwen aanpassen. Onze inkoopafdeling deed het uiterste om zo snel mogelijk te beoordelen of wat we deden ook juridisch rechtmatig is. We  zijn ook meer gaan aanbieden dan vierkante meters vastgoed. Het COA kon bijvoorbeeld een contract krijgen,  waarmee we ook verantwoordelijk werden voor het onderhoud van een pand, of voor het aanleggen van voorzieningen om in kantoorlocaties te kunnen kamperen.'

Noodopvang vluchtleingen in oud ministeriegebouw SZW Den Haag
Noodopvang vluchtelingen in oud ministeriegebouw van SZW. Foto’s: Bas Kijzers
Noodopvang vluchtelingen oude ministeriegebouw SZW Den Haag

Plooien

Van Boxtel heeft zelf ook moeten schakelen. Voor ze de taskforce ging leiden was ze als projectdirecteur al verantwoordelijk voor  de verkoop van de koepelgevangenissen in Haarlem, Breda en Arnhem. Dat verkoopproces loopt nog steeds door, maar het moest zo worden geplooid dat het COA de koepelgevangenissen nog tijdelijk kan huren. Als crisisleider was Van Boxtel er blij mee dat er ruimte werd gecreëerd voor de opvang van asielzoekers. 'Onze taak als Rijksvastgoedbedrijf is om overtollig vastgoed te verkopen. Dat betekent dat we dat vastgoed onder normale omstandigheden in principe niet meer verhuren. Maar nood breekt wet: door de vluchtelingencrisis hebben we ons werk aangepast.'

‘Interne procedures versnellen, gebouwen snel aanpassen’

Tijdsdruk

Belangrijk bij dit werk is het vermogen om met andere organisaties aan snelle oplossingen te werken. Het deed Van Boxtel soms denken aan de tijd dat ze als projectleider bij MKB-Nederland werkte, de organisatie voor het midden- en kleinbedrijf in Nederland. 'Ook daar probeerden we de verschillende organisaties aan elkaar te verbinden.' Bij de verhuur van het voormalige ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kwam die ervaring goed van pas. 'Het hoort natuurlijk ook wel bij onze rol als Rijksvastgoedbedrijf om goed met alle partijen samen te werken. Toch was dit door de urgentie en de tijdsdruk een unieke ervaring. Ik denk dat het werken met een crisisteam voor ons lessen kan opleveren.'

Anneloes van Boxtel
Anneloes van Boxtel geeft sinds september 2015 leiding aan de taskforce voor de noodopvang van asielzoekers en statushouders. In 2014 trad ze in dienst van het Rijksvastgoedbedrijf als projectdirecteur, belast met onder andere de verkoop van de koepelgevangenissen in Breda, Arnhem en Haarlem, Almere 2.0 en als regievoerder voor de provincie Flevoland. Het Rijksvastgoedbedrijf verhuurde vorig jaar 310.000 vierkante meter aan gemeenten en het COA voor de opvang en huisvesting van asielzoekers en mensen met een verblijfsvergunning en werkt aan meer. Van Boxtel is economisch geograaf. Zij studeerde aan de Universiteit van Utrecht en de universiteit van California (UCLA). Foto: Levien Willemse