In het voetspoor

Dit artikel hoort bij: Kei 10: Bijzondere klussen

De harde grens na Brexit

Tekst Josanne Algera
Foto Erik Jansen

Vanaf Europoort, Hoek van Holland en IJmuiden vertrekken dagelijks schepen met passagiers en vracht naar Groot-Brittannië, het land dat straks niet meer tot de Europese Unie behoort. Na de Brexit van 1 januari 2021 moeten de Koninklijke Marechaussee en de Douane weer grenscontroles uitvoeren op havens en luchthavens. RVB-programmamanager Rob van Rossum zorgt dat dit mogelijk wordt.

De vragen van de klant vertalen naar projecten en deze realiseren, dat is wat programmamanager Rob van Rossum al sinds 2014 bij het Rijksvastgoedbedrijf doet. Op dit moment zijn zijn belangrijkste klanten de Koninklijke Marachaussee (KMar) en de Douane, die na de Brexit van 1 januari 2021 weer grenscontroles gaan uitvoeren bij iedereen die tussen Nederland en Groot-Brittannië reist. Het Rijksvastgoedbedrijf is op de verschillende havens en luchthavens verantwoordelijk voor het mogelijk maken van die grenscontroles. ‘In ons Brexitprogramma werken we samen met de KMar, met de Douane en de Belastingdienst, maar ook met de veerbootorganisaties en de eigenaren van de terreinen en gebouwen.

  • Loop met Rob van Rossum mee langs de nieuwe grenscontroleposten in de haven van Europoort Rotterdam.
  • Klik op de >> pijlen in de foto of op de bullets onder de fotoreeks en mis geen moment.

9.00 uur: Pride of Rotterdam

In de vroege morgenmist is net een reusachtige veerboot vanuit Hull in Europoort aangemeerd. In de avond zal de Pride of Rotterdam weer met auto’s, vrachtwagens en passagiers uit de Rotterdamse haven vertrekken en in 12 uur tijd de overtocht van 365 kilometer naar Groot-Brittannië maken. Er kunnen 1370 mensen op zo’n boot. Of de wachttijden na de Brexit langer worden? De nieuwe grenscontroleposten worden per 1 januari 2021 in gebruik genomen.

9.15 uur: Op locatie

De nieuwe grenscontroleposten bevinden zich in het gebouw en op de terminal van de veerbootorganisatie P&O-ferries in Rotterdam Europoort. Van Rossum vraagt een bezoekerspas aan om in alle ruimtes van het gebouw en op het haventerrein van veerbootorganisatie P&O-ferries rond te kunnen lopen. ‘Vanwege corona gaan we niet meer zo vaak naar een locatie als voorheen, maar het blijft belangrijk om samen met de projectleiders van de verschillende organisaties te kijken hoe we ervoor staan: of er onverwachte struikelpunten zijn of dat we juist helemaal op schema lopen.’

9.25 uur: Grensgeval

‘De daadwerkelijke grens ligt natuurlijk op zee, maar wanneer je langs deze balie, door de glazen deuren bent gegaan, steek je de grens tussen Nederland en Groot-Brittannië al over’, wijst Van Rossum. En dat wordt na de Brexit weer een ‘harde’ grens: grondige controle van identiteit en goederen. Straks komt er weer meer kijken bij de grensovergang, dus de controleposten van de Koninklijke Marachaussee zijn al uitgebreid.

Voorheen was er één enkele balie voor de voetgangers die Nederland in- en uitgaan, straks zijn er 2; in elk daarvan kunnen 4 personen werken. ‘Bij het ontwerp van alle nieuwe posten moesten we passen en meten binnen de mogelijkheden van gebouw en terrein.’

Vingerafdruk

Bij de nieuwe controleposten kunnen bijvoorbeeld de vingerafdrukken van passagiers worden gelezen om te controleren of deze overeenkomen met die in de reisdocumenten. Van Rossum demonstreert de kastjes. ‘De volgorde van de handelingen is heel belangrijk: passagiers moeten op de goede manier de grens oversteken.’

Dat houdt in dat de passagiers bij vertrek eerst langs de ticketbalie van de ferriemaatschappij gaan, daarna eventueel aangifte van goederen doen bij de Douane en daarna de grens oversteken bij de controlepost van de Koninklijke Marechaussee. Bij aankomst is het net andersom: eerst naar de controlepost van de KMar, en vervolgens aangifte van goederen bij de Douane.

9.50 uur: Inklaren

De Douane was nog niet eerder vertegenwoordigd op de passagiershaven Europoort. Nu wel: na de Brexit moeten alle passagiers gecontroleerd worden mét de goederen die zij in- en uitvoeren. Er zijn douanebalies en ruimtes gemaakt, waar mensen aangifte kunnen doen van hun in te klaren goederen. En waar douanebeambten ook steekproefsgewijs controles op bagage kunnen uitvoeren.

Wachtruimte

Van Rossum kijkt binnen nog even om zich heen: ‘Deze ruimte was eerst alleen een wachtruimte. Het was wel even stoeien met de afmetingen, want de passagiers moeten voor- en na de grenscontrole nog steeds comfortabel kunnen wachten.’

10:00 uur: Haventerrein op

Dan verder weer, het mondkapje blijft op, voor de inspectie van het haventerrein buiten. Hier zijn 8 nieuwe grenscontroleposten van Koninklijke Marechaussee en Douane gebouwd: personenauto’s en vrachtwagens gaan hier door de molen. Van Rossum bespreekt de vorderingen bij enkele controleposten buiten met RVB-projectleider Urban van der Made, Rene Lok (technisch manager P&O Ferries), Simon Breure (adviseur staf KMar) en Marco Tuijnder, brigade Zuid-Holland KMar.

De controleposten zijn op loopafstand van elkaar, maar aangezien het een haventerrein is met veel verkeer, is het belangrijk dat iedereen een veiligheidshesje draagt. En omdat het ook erg mistig is, is dat deze ochtend niet onverstandig.

10.10 uur: Luifels

Controle van de controlepost voor personenauto’s van de Koninklijke Marechaussee. Het Rijksvastgoedbedrijf is verantwoordelijk voor de geplaatste balies én de luifels erboven.

Personenauto’s

Bij de nieuwe KMar-controlepost voor personenauto’s controleren Van Rossum en Rene Lok, technisch manager van P&O Ferries, de glasvezelverbindingen. Ook checken ze eventuele lekkage.

10.25 uur: Laatste check

Lok pakt ter plekke de plattegrond er even bij om te laten zien dat voldaan is aan alle eisen, inclusief de indeling van de controlepost.

Rechts en links rijden

Voor vrachtwagens zijn 4 verhoogde balies ontworpen. ‘De RVB adviseurs hebben samen met de leverancier en de KMar goed nagedacht over het ontwerp, want we hebben natuurlijk te maken met vrachtwagens waar de chauffeurs zowel rechts als links rijden.’ Stapels steen staan klaar: de balies zijn af, nu moet alleen de weg nog opnieuw worden bestraat.

Puzzel

Omdat aan beide kanten balies zijn, voor links- en rechts rijdende vrachtwagenchauffeurs, is er geen ‘achterkant’ waar het trapje geplaatst kon worden. ‘Het was even puzzelen, maar de trap in het midden is de ideale oplossing.’

11:00 uur: Telefoontje

In Europoort lijkt alles op rolletjes te verlopen, maar dat blijkt niet overal het geval: Van Rossum krijgt een telefoontje uit de haven van IJmuiden, waar een storing is ontstaan bij de verplaatsing van aansluitingen in de computerruimte. Hierdoor dreigt er vertraging in de werking van de ICT-systemen. Van Rossum overlegt met betrokkenen en regelt een nieuwe datum voor de verplaatsing van de aansluitingen.

13:00 uur: Overleg voortgang

Het mondkapje kan even af. Na de fysieke controle van de stand van zaken, is er overleg over de verdere voortgang: wat moet er nog gebeuren, zodat alles op 1 januari goed werkt? Ook de stand van zaken op de andere locaties komt ter tafel, zoals de gewenste vernieuwing van twee KMar-balies in Hoek van Holland, want de oude zijn aan vervanging toe. Past dat allemaal in het budget? Van Rossum heeft er alle vertrouwen in.