Tekst Anka van Voorthuijsen
Foto Interieur Nationale Ombudsman. Beeld: Arenda Oomen

Vanaf de openbare weg valt het pand Bezuidenhoutseweg 151, waar het kantoor van de Nationale ombudsman in Den Haag is gehuisvest, niet enorm op. ‘Zakelijke jaren-zestig tekentafelarchitectuur’, omschrijft RVB-assetmanager Peter van Riet de bouwstijl. Achter de entree werd de afgelopen tijd ingrijpend verbouwd. Een traditioneel gesloten cellenkantoor maakte plaats voor een state-of-the-art werkomgeving.

Een paar jaar geleden waren de medewerkers van de organisatie nog volstrekt tevreden met een ‘ouderwetse’ kantoorindeling van lange gangen met aan weerszijden aparte kamertjes achter gesloten deuren. Maar inmiddels zijn ze om en waarderen de transparantie in het aangepaste interieur en zijn ze fan van nieuwe, meer flexibele werkplekconcepten als aanlandplekken, ankerpunten, cockpit-overlegruimtes, statafels en belcellen.

Nationale Ombudsman
Het gebouw aan de Bezuidenhoudseweg in Den Haag kreeg aan de buitenkant alleen een likje verf

Binnenwanden konden elders in het gebouw terug worden geplaatst, net zoals de kozijnen

Naar een nieuwe werkomgeving

Aan de buitenkant kreeg het gebouw eigenlijk alleen een likje verf en werd er nieuwe zonwering aangebracht. Aan de binnenkant ontstond een compleet nieuwe werkomgeving. Het zakelijke karakter heeft plaatsgemaakt voor een serene, bijna huiselijke sfeer. Duurzaamheid was belangrijk bij de aanpak: veel onderdelen zijn hergebruikt, wat past binnen de circulaire ambities van het Rijk. Jaloezieën werden schoongemaakt en weer opgehangen, binnenwanden konden elders in het gebouw terug worden geplaatst, net zoals de kozijnen. De bureaus bleven, maar kregen een nieuw bovenblad. ‘Duurzaam verbouwen betekent overigens niet per definitie goedkoper’ nuanceert Dorien Bos, de projectmanager die namens het Rijksvastgoedbedrijf de verbouwing begeleidde.

Dorien Bos en Peter van Riet
Dorien Bos en Peter van Riet van het RVB. ‘Duurzaam verbouwen betekent niet per definitie goedkoper’

Open organisatie

Er waren diverse redenen om te verbouwen. Het aantal medewerkers van de Nationale ombudsman nam de laatste jaren toe, onder andere vanwege de komst van de Kinderombudsman. De medewerkers waren daarom gehuisvest in twee panden, aan weerszijden van een drukke weg. ‘Zo’n barrière bevordert de onderlinge communicatie natuurlijk niet’, zegt projectmanager Dorien Bos. Daarnaast ontstond de behoefte aan een andere manier van werken.

De open organisatie die de Nationale ombudsman wil zijn, is nu zichtbaar in het gebouw

In 2014 werd daarom de begane grond van Bezuidenhoutseweg 151 al verbouwd tot Ombudsplein. Daar staan medewerkers burgers te woord, zowel persoonlijk als telefonisch of via social media. Dat meer open werkconcept beviel zo goed, dat het RVB het verzoek kreeg om dit concept in het hele pand door te voeren. Ook wilden de medewerkers niet meer verdeeld zitten over twee locaties, maar vanuit één gebouw werken. De open organisatie die de Nationale ombudsman wil zijn, is nu zichtbaar in het hele gebouw.

Alle gemeenschappelijke faciliteiten bevinden zich nu op één verdieping: van vergaderzalen tot bedrijfsrestaurant. De gesloten cellenstructuur met lange gangen werd vervangen door de al eerdergenoemde eigentijdse werkplek-concepten. Dat er nu buitenzonwering is en voor de binnenverlichting werd overgestapt op led, heeft eraan bijgedragen dat het energielabel van A naar A+ is gegaan. Er kwam overigens wel een nieuwe klimaatinstallatie: ‘Er zitten nu natuurlijk veel meer mensen in het gebouw.’

De spijkerbroeken en petflessen bepaalden het kleurenschema: veel grijzen en blauwen.

Upcyclen

Naast het hergebruik van aanwezige materialen en meubilair is er ook bij de aanschaf van nieuwe producten zo circulair mogelijk gewerkt. Een deel van de nieuwe wandbekleding bestaat uit gerecyclede petflessen. Wat ooit een enorme verzameling oude spijkerbroeken moet zijn geweest, is nu verwerkt tot een gecapitonneerd akoestisch plafond voor het bedrijfsrestaurant: vochtregulerend, geluiddempend en een mooi voorbeeld van ‘upcyclen’.

Nationale Ombudsman
Oude spijkerbroeken zijn verwerkt tot een gecaptionneerd akoestisch plafond
Nationale Ombudsman
Door de gekozen materialen en kleuren heerst er een prettige rust

Het interieur is een wereld van verschil met vroeger, ervaren de medewerkers. Door de gekozen materialen, kleuren en de goede akoestiek heerst er een prettige rust. ‘De look & feel wordt als erg prettig ervaren’, hoort Dorien Bos. De spijkerbroeken en petflessen bepaalden het kleurenschema in het pand: veel grijzen en blauwen.

Nationale Ombudsman
Muren, plafonds en onderkanten van traptreden werden van schilderingen voorzien

Een spektakelstuk is de beeldende kunst, in het kader van de percentageregeling beeldende kunst. Deze regeling houdt in dat het Rijksvastgoedbedrijf bij onder andere een verbouwing een percentage van het budget besteed aan kunst. Muren, plafonds en onderkanten van traptreden werden van schilderingen voorzien door beeldend kunstenaar/illustrator/kalligrafist Job Wouters.

Maar toch; in 2000 was dit pand óók al ingrijpend gerenoveerd. Binnen 20 jaar tijd een tweede grote verbouwing, dat lijkt niet erg duurzaam? Deels waar, zeggen Van Riet en Bos. ‘Maar een dependance afstoten is natuurlijk wél bijzonder duurzaam.’

Slagboom, nationale Ombudsman
Hoofd Facilitaire Dienst van de Nationale Ombudman Ger Slagboom: ‘Ik hoor vooral positieve geluiden. We hebben het pand in juni op ludieke wijze voor de medewerkers geopend en ze de werkplekken laten ontdekken. Voor elke werksoort is er een geschikte ruimte. Hoewel er niet hetzelfde aantal werkplekken als medewerkers is, kan iedereen werken. Je kunt namelijk ook thuis werken en van aanlandplekken gebruikmaken.’