Parel!

Dit artikel hoort bij: Kei 8: Duurzaam Vastgoed

Excellent in duurzaamheid en snelheid

Tekst Irene Visser
Foto Groene wand van duizenden plantjes in het kantoor. Beeld: Rob Acket

Duurzaam en snel bouwen kunnen prima samengaan. Het bewijs is het gloednieuwe gebouw van het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) op de Zuidas in Amsterdam. Volgens menigeen was de planning voor het nieuwe kantoorpand, waarvan de bouw in mei 2018 startte, ondoenlijk krap. Maar niet alleen is het gebouw -zoals beloofd- op 15 november opgeleverd, het heeft ook een van de hoogste standaarden op het gebied van duurzaamheid. Met recht een parel.

Excellent ontwerp

Het duurzaamheidsprogramma van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) voor het EMA-gebouw was in lijn met de eisen die de gemeente stelt aan bouwen op de Zuidas. En uit de gesprekken die het RVB voerde met EMA in Londen bleek ook het hoge ambitieniveau van de toekomstige gebruiker voor duurzame huisvesting. Deze gezamenlijke ambitie leidde tot resultaat: het EMA-gebouw ontving begin 2019 het BREEAM-ontwerpcertificaat. Het scoorde ‘excellent’ op deze -van oorsprong Britse, maar inmiddels internationale- duurzaamheidsmeetlat. Duurzaamheid werd integraal beoordeeld op bijvoorbeeld energiezuinigheid, gezondheid, het omgaan met water, afval en transport.

Directeur-generaal Annet Bertram: ’De bouw van het nieuwe EMA-gebouw is een mooi voorbeeld van een succesvolle samenwerking in de bouw, maar ook de continue afstemming tussen de gebruiker EMA, de opdrachtgever VWS en alle andere betrokken partijen, zoals de gemeente Amsterdam.’

Duurzaamheid in beeld

Wat maakt het nieuwe EMA zo duurzaam? Laat je rondleiden van gevel tot daktuin. Klik op de > pijlen in de foto of op de bullets onder de fotoserie.

Toekomstbestendig

Voor de gevel werd gebruikt gemaakt van hoge kwaliteit prefab-elementen. Hiermee kon niet alleen snel worden gebouwd, er was ook minder afval, omdat de onderdelen vooraf en niet op de bouwplaats op maat zijn gemaakt. Elementen zijn te verwijderen zonder veel schade aan te richten, waardoor je ze zo kunt hergebruiken. Dit past helemaal in het toekomstbestendige ontwerp van het gebouw, want er is dus ook makkelijk een nieuwe gevel aan te brengen. De flexibel in te delen verdiepingen en de draagconstructie maken zelfs een heel ander type gebruik mogelijk van het gebouw. Van een ander type kantoorconcept tot hotel en woningen.

Groene eyecatcher

In het kantoor is de levende, groene wand met een lianenstructuur van duizenden plantjes de absolute eyecatcher. Deze gigantische wand van zestig bij twaalf meter strekt zich uit over de hele binnenmuur van het atrium. Het is een groene long die karakter geeft aan het gebouw en tegelijkertijd de lucht filtert, de lucht bevochtigt en het gebouw gezonder maakt. De wand is voorzien van groeilampen en sensoren die constant de temperatuur en vochtigheid meten. Dit in combinatie met het goed beheersbare binnenklimaat van het atrium, zorgt ervoor dat de wand lang meegaat.

Comfort voor gebruikers

De ledverlichting in deze vergaderzaal springt meteen in het oog. De goede akoestiek en geluidsisolatie maken het prettig overleggen. Het kantoor heeft bovendien een optimaal binnenklimaat door goede ventilatie, veel daglicht en lichtwering.

In het gebouw zit ook een flinke fietsenstalling. Het EMA vond deze oorspronkelijk overigens veel te groot: In Londen werd niet veel gefietst. Maar in de tijdelijke huisvesting van het agentschap wordt al steeds meer de fiets gepakt. Dus de verwachting is dat ook hier de stalling goed benut zal worden.

Energiezuinig

De technische installaties vormen het hart van het energiezuinige gebouw. Er is voor gekozen om het gebouw aan te sluiten op stadsverwarming en stadskoeling. Naast centrale opwekking van koude en warmte, wordt het energieverbruik ook per verdieping geregeld: pas als het systeem een gebruiker signaleert, wordt de verlichting ingeschakeld en de klimaatsystemen bijgeschakeld. Hierdoor verbruikt het pand minder energie en draagt het ook op deze manier bij aan duurzaamheid.

EMA is nu een bijna energieneutraal gebouw (BENG), vanaf 2020 de wettelijke norm voor alle nieuwbouw. Het Rijksvastgoedbedrijf loopt hier dus al op vooruit. En als energiebedrijven voor 100% duurzame energie in het stadsverwarmingsnet stoppen, is het nieuwe EMA helemaal energieneutraal.

Daktuin

De nieuwe aanplantingen op het dakterras zullen uitgroeien tot een weelderige daktuin met planten, struiken en bomen. Dankzij het insectenhotel en broedkasten trekt de daktuin straks vogels en insecten aan. Biodiversiteit is actief gestimuleerd door bijvoorbeeld vleermuiskasten aan de noordgevel. Zo wordt het groene dak niet alleen een prettige plek voor medewerkers van het EMA om een luchtje te scheppen, maar draagt het ook bij aan luchtzuivering en waterhuishouding.