In het voetspoor...

Dit artikel hoort bij: Kei 5: Beheer en onderhoud

‘Gebouwen met historie goed beschermen’

Tekst Shirley Copijn
Foto Claudine Calkoen in de Eerste Kamer. Beeld: Arenda Oomen

Ze is een spin in het web, Claudine Calkoen. En trots op haar portefeuille met de Hoge Colleges van Staat. Als objectmanager heeft Calkoen regelmatig contact met de klant, installateurs, aannemers en adviseurs van het Rijksvastgoedbedrijf over de status van het onderhoud in de complexen. Voor een goed klantgesprek en de juiste adviezen is het een must om ook de (onderzoeks)rapportages over de objecten te lezen. Een kijkje achter de schermen bij het onderhoudswerk in de Eerste Kamer, de Raad van State, het Johan de Witthuis en de Hoge Raad van Adel. ‘Er komt meer bij kijken dan bij andere rijksklanten.’

‘De klant moet weten dat ik te vertrouwen ben’

10.00 uur: Naar het Binnenhof

Op een zonnige dag als deze is het Binnenhof een trekpleister voor dagjesvolk en rondstruinende toeristen. Calkoen is voor een afspraak onderweg naar de Eerste Kamer.

Alert

‘Juist met de Hoge Colleges van Staat als klant is het belangrijk om de politieke gevoeligheden te kennen en te weten wat er speelt bij de gebruikers. In dat opzicht komt er meer bij kijken dan bij andere rijksklanten. Ook vanuit mediaoogpunt. Ik ben daarom extra alert op de omgeving. Alles wat ik met de klant bespreek, blijft tussen mij en de klant. Het gaat soms over vertrouwelijke zaken en ik kreeg vooraf dan ook een screening. Dat is goed, want de klant moet weten dat ik te vertrouwen ben.’

10.15 uur: Commissiekamer

Met Ronald Plugge, coördinator facilitaire zaken bij de Eerste Kamer, is het altijd fijn samenwerken, vindt Calkoen. Ze loopt met hem een commissiekamer binnen, waar doorgaans wetsvoorstellen worden besproken. Calkoen: ‘De onderlinge afstemming over onderhoudszaken gaat goed en Ronald weet alles over het pand. Dat is makkelijk en snel schakelen.’ Beiden richten hun blik op het plafond. Daar zaten enkele weken geleden nog scheuren in. Maar daar is niks meer van te zien na de reparatie.

10.40 uur: Koffiekamer

Calkoen en Plugge vervolgen het gesprek over onderhoudswerk in de koffiekamer, waar gewoonlijk Kamerleden een praatje houden en koffie drinken. Als er een storing is in het pand belt Plugge de storingsdienst in Groningen. Dan komt een installateur of bouwkundig aannemer polshoogte nemen. Bij spoed wordt het defect binnen 4 uur opgelost. Plugge bespreekt langdurige storingen altijd met de objectmanager. Ze spreken elkaar wekelijks over planmatig en dagelijks onderhoud. Het euvel is nu: een probleem met het klimaat. ‘De units op zolder en op het dak blazen te veel warme lucht’, zegt Plugge.

11.10 uur: Oude muren

Momenteel zijn niet alle onderhoudsklussen definitief op te lossen. Met de renovatie van het Binnenhof in het vooruitzicht is ervoor gekozen sommige reparaties uit praktisch oogpunt tot 2020 uit te stellen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de muur die verscholen gaat achter het doek in een historische kamer, de Mary Stuart kamer. En zo heeft de aannemer nu ook - tot de renovatie - een tijdelijke oplossing toegepast voor de kachels die het pand boven niet goed verwarmen. Plugge: ‘Het is soms ingewikkeld om de oorzaak van een storing te traceren. En dan is het zonde van de tijd en het geld om dingen per se nu te repareren die straks toch weer anders moeten.’

11.55 uur: Technische ruimte zolder

Ook de balken op zolder, waar de technische ruimte is voor installaties van de Eerste Kamer, maken deel uit van het planmatig onderhoud. De oude balken ‘werken’ en de veranderingen worden bijgehouden door middel van meetpunten (kapmetingen).

12.15 uur: Schilderij

Calkoen is weer helemaal up to date over het onderhoudswerk bij de Eerste Kamer. Op weg naar de uitgang spot ze in de gang een naamgenoot, maar dan met een “k”. Calkoen al lachend en fotograferend: ‘Grappig, ik kom hier al zo vaak, maar ik zag nog niet eerder dat hier een kalkoen aan de muur hangt.’

12.55 uur: Johan de Witthuis

Enkele minuten later arriveert Calkoen samen met meubelmaker Henk Moesman bij het Johan de Witthuis. Hij komt hier de rieten matten opmeten die boven de radiatoren zijn gespannen.

13.20 uur: Rieten matten

Calkoen: ‘Bezoekers gaan vaak in de vensterbanken zitten en hebben er geen erg in dat ze daardoor de rieten matten kapot maken.’ Moesman vult aan: ‘Die matten zijn al 50 jaar oud. Maar door de verwarming drogen ze steeds meer uit en ze gaan ook sneller stuk, als mensen erop gaan zitten.’ Maar waarom het riet dan niet vervangen door messing of ander minder kwetsbaar materiaal? Calkoen: ‘Dit gebouw is een monument, dus willen we het in originele staat houden met rietwerk. En messing is overigens niet goedkoper.’

13.35 uur: Raad van State

Na het meetwerk loopt de objectmanager even bij de buren, de Raad van State langs, aan de Kneuterdijk. Het Witte Paleis (oude gebouw van de raad) is net geschilderd en doet zijn naam weer eer aan.

14.30 uur: Overleg Korte Voorhout

Calkoen zet er de pas in richting kantoor aan het Korte Voorhout in Den Haag. Hier heeft ze een overleg met collega’s over planmatig onderhoud (meerjarenplan) van de panden van de Raad van State. Samen met assetmanager Martin Ploeg (naast Calkoen op de foto) en de adviseurs instandhouding, Hanna Maitimu (2e van links) en Wim Enkhuizen (links) bespreekt de objectmanager per pand de gebreken en wat er de komende 5 jaar vervangen moet worden of waar verder onderzoek nodig is.’

14.45 uur: Label B

Calkoen merkt op dat monumenten niet onder het reguliere duurzaamheidsbeleid vallen. Alsnog worden enkele punten uit het programma Grip op duurzaamheid doorgenomen. ‘Gebouwen moet minimaal label B hebben. Maar wanneer gaat een en ander spelen en waar moet ik voor mijn portefeuille rekening mee houden?’, vraagt Calkoen. Iets om een volgende keer op terug te komen.

15.05 uur: Hoge Raad van Adel

Een paar blokken verderop zetelt de Hoge Raad van Adel, het vaste adviescollege van de regering op het gebied van adeldom en heraldiek. Wapenschilden van edellieden sieren het klassieke interieur en illustreren het werkgebied van de raad, iets wat Calkoen persoonlijk aanspreekt, want zij is zelf ook van adel. Het bezoek vandaag is echter strikt zakelijk. Met de raadssecretaris Marc Scheidius bespreekt ze de status van het onderhoudswerk. De komende jaren staat wellicht een grote renovatie voor de deur. Calkoen: ‘Er moet flink wat gebeuren: schilderwerk aan muren en plafonds, nieuwe vloerbedekking en nieuwe verlichting. Zo worden bijvoorbeeld tl-lampen vervangen door passende armaturen. Dit is een monumentaal pand van rond 1900, dus de klant wil de sfeer die daarbij past.’

15.35 uur: Archief

Bij een check van de balkondeuren blijkt dat deze ook aan een opknapbeurt toe zijn. Scheidius: ‘De gehele renovatie zal straks aardig wat overlast geven, maar tijdelijk verhuizen is geen optie. Het archief wordt dagelijks geraadpleegd en dat kunnen we niet verplaatsen.’ Calkoen vult aan: ‘Bij een organisatie zoals deze is het des te belangrijker dat ook de brandveiligheid op orde is. Anders kan waardevolle geschiedenis verloren gaan. Leuk aan mijn werk is dat ik in gebouwen kom met veel historie van het land. En die moeten we beschermen op allerlei vlak.’