Zapp

Dit artikel hoort bij: Kei 3: Atelier Rijksbouwmeester

.

Zie tuin als waardevol vastgoed

Rijksicoon: 'park

‘We moeten buitenruimtes niet meer zien als een kostenpost, maar als waardegoed. Een tuin bepaalt mede de waarde van het vastgoed en kan bovendien een bijdrage leveren aan de maatschappij.’ Ben Kuipers, adviseur landschap bij het atelier Rijksbouwmeester, schreef mee aan het advies van de rijksbouwmeester Buitenruimte van Betekenis dat in november 2016 uitkwam. Hij beschrijft wat het Rijksvastgoedbedrijf zou moeten doen om zijn parken en tuinen beheren. Er zijn 9 aandachtsgebieden. Van het eerst goed in kaart brengen wát het Rijksvastgoedbedrijf allemaal aan groen heeft, tot het inzetten van dat groen voor maatschappelijke doelen. Zo’n maatschappelijk doel kan een groentetuin zijn, die beheerd wordt door mensen met ‘afstand tot de arbeidsmarkt’ en waarvan de groente naar de voedselbank gaat. Zoals in de groentetuin van de Belastingdienst in Breda. Of de tuin als openbaar park gebruiken, zoals bij het Walterbosch Complex in Apeldoorn. Zó biedt de buitenruimte een waardevolle toevoeging aan het kantoorcomplex én de omgeving. Volgens Kuipers en de rijksbouwmeester verdíenen de inrichting en het beheer van de buitenruimte professionalisering. Gebrek aan aandacht leidt volgens hen tot slijtage en waardeverlies. Het advies moet voor de ommekeer zorgen. (Foto: Ben Kuipers. Beeld: Marieke Odekerken)

Naar boven

Twee architecten coördineren renovatie Binnenhof

Rijksicoon 'architect'

‘Het gaat niet om mooi of lelijk, maar om slimme integrale oplossingen’, zegt adviseur Charles van Marrelo over het werk van een architect en het belang van de selectie van de juiste voor de opgave die er ligt. Vooral bij kleinere verbouwingen of renovaties wordt niet altijd het belang van het betrekken van een architect ingezien. ‘Maar’, zegt hij, ‘ontwerpers kijken creatief en meer integraal naar een gebouw.’ Het liefst wordt hij als adviseur bij het atelier Rijksbouwmeester zo vroeg mogelijk in het proces betrokken. Zoals bij de renovatie van het Binnenhof. ’Daar was het alleen geen selectie maar een keuze omdat de renovatie van het Binnenhof officieel geheim is verklaard. Bij een openbare aanbesteding zouden te veel bouwtechnische gegevens openbaar gemaakt moeten worden.’ Een andere procedure dus, maar minstens zo zorgvuldig, met onderzoek, uitgebreide selectiecriteria, long lists, short lists en advies van de rijksbouwmeester. Uiteindelijk hakte het Rijksvastgoedbedrijf de knoop door. Op 23 maart 2017 werd bekend dat er twee coördinerend architecten komen voor het Binnenhof: Van der Pol en Van Loon. De eerste rondleiding met hen over het complex heeft Van Marrelo net achter de rug. ‘De opgave is enorm. Logistiek is het heel interessant en ingewikkeld. Van ict tot papier en van restaurants tot veiligheidstourniquets.’ En dan zijn er nog vele bouwdelen, waarvan de rijksbouwmeester heeft aangegeven dat juist díe het ensemble vormgeven. ‘Zorg dat je dat behoudt of versterkt’, was zijn boodschap aan de architecten. Dat smeekt dus om slimme integrale oplossingen. (Foto: Coördinerend architecten Binenhof: Ellen van Loon (links) en Liesbeth van der Pol (rechts). Beeld: Frans Strous en Bert Nienhuis)

Naar boven

Who Cares?

Rijksicoon 'oude vrouw'

Naoorlogse woonwijken, ooit werden ze ontworpen en gebouwd voor jonge en kinderrijke gezinnen, nu wonen er voornamelijk ouderen in hoofdzakelijk eenpersoons huishoudens. Who cares? Volgens rijksbouwmeester Floris Alkemade is een stevige ingreep nodig. En, zegt hij: ‘Deze opgave schreeuwt om integraliteit: hier zijn interdisciplinaire ontwerpteams nodig waarin ook vertegenwoordigers van de zorg zitten.' Samen met andere overheden en zorginstellingen schreef hij daarom de ontwerpprijsvraag ‘Who Cares?’ uit: Hoe kunnen we de wijken zó aanpassen, dat de voorzieningen, de woningen en de openbare ruimte matchen met de mensen die er de komende jaren zullen wonen. ‘Het gaat niet alleen om trapliften, een buurtbus en lagere stoepranden’, benadrukt Alkemade, ‘het doel is om deze wijken weer te ijken aan de vraag van vandaag.’ Op woensdag 18 januari 2017 was de officiële aftrap van de prijsvraag voor vier wijken: Almere Haven, Oosterparkwijk in Groningen, Carnisse in Rotterdam en Geleen-Zuid/De Kluis in Sittard-Geleen. Op 8 mei 2017 maakt de jury in Rotterdam voor elke wijk maximaal 5 winnaars bekend. Die krijgen elk €10.000 om hun plan uit te werken. In het najaar wordt voor elke locatie het winnende plan bekend gemaakt. Deelnemers konden tot half maart 2017 een visie en schets insturen voor nieuwe vormen van wonen, zorg en ondersteuning. Het leverde 174 inzendingen op. Nu al is duidelijk: They care. (Foto: Who cares, wijk Carnisse in Rotterdam. Beeld: Rufus de Vries)

Naar boven

Alkemade wordt curator Architectuur Biennale

Rijksicoon 'grootstedelijk'

Rijksbouwmeester Floris Alkemade wordt curator van de komende twee edities van de Internationale Architectuur Biennale Rotterdam (IABR), in 2018 en in 2020. Dat is op donderdag 20 april 2017 bekend gemaakt. Alkemade is curator samen met de Vlaams Bouwmeester Leo van Broeck en de Belgische architect Joachim Declerck. IABR–2018+2020 is een tweeluik ‘met Nederland en België als werkveld en de wereld als inspiratiebron’. Voor iedere editie van dit Rotterdamse architectuurpodium wordt een curator of een team van curatoren benoemd. De 3 curatoren zullen in dit geval verkennen hoe ruimtelijke transformaties kunnen helpen om aan de grote maatschappelijke opgaven te werken. Rijksbouwmeester Floris Alkemade: ‘We moeten bij iedere ontwerpopgave op zoek naar de maatschappelijke meerwaarde. Nadenken over de toekomst niet in termen van een dreigend verlies maar van maatschappelijke en ecologische winst.’

Naar boven

In revisie: Gouden Piramide

Rijksicoon 'kwaliteit'

Na 14 jaar wordt de rijksprijs voor inspirerende opdrachtgevers, de Gouden Piramide, grondig bekeken en vernieuwd. Hoe precies is nog niet bekend. Het atelier Rijksbouwmeester adviseerde de initiatiefnemers, de ministeries van IenM, OCW en BZK om de prijs nog maar 1x in de twee jaar uit te reiken. De prijs werd sinds 2003 jaarlijks uitgereikt: een trofee, een plaquette en een bedrag van €50.000. Bij de Gouden Piramide gaat het om opdrachtgevers van inspirerende en vernieuwende projecten in Nederland. Dat kunnen gemeenten, waterschappen en provincies zijn, maar ook particulieren, projectontwikkelaars en woningcorporaties. Alleen de rijksoverheid is van deelname uitgesloten. De inzendingen worden niet zozeer beoordeeld op de ontwerpkwaliteit, maar op het opdrachtgeverschap. Heeft de opdrachtgever meer ambities aan het project verbonden dan  functionaliteit,  verschijningsvorm en  rendement? Wat heeft hij of zij gedaan om die bijzondere ambities waar te maken? Zijn de mogelijkheden van het ontwerp ten volle benut? Want inspirerend opdrachtgeverschap vraagt visie, doorzettingsvermogen en de moed om buiten de gebaande paden te treden. Die uitgangspunten blijven, maar aan de nieuwe opzet van de Rijksprijs wordt nog hard gesleuteld. Het is nog even wachten op de uitwerking van de details en de witte rook. Binnenkort meer...  

Naar boven