Tekst Michiel G.J. Smit
Foto Voormalig luchtmachtkantoor in Den Haag, nu in gebruik door Mooof. Foto: Arenda Oomen

Vastgoed van de hand doen kan soms aardig wat tijd in beslag nemen. Waarom die tijd niet benutten om wat geld te verdienen en de plek alvast een zetje in de goede richting te geven voor het toekomstig gebruik? Het projectteam Tijdelijk Gebruik vult de gaten. Projectleider Léon Grootkop vertelt wat daarbij komt kijken.

'Bij het van de hand doen van rijksvastgoed is de projectleider verkoop de centrale figuur', zegt Léon Grootkop. ‘De projectleider moet ontzettend veel regelen en afstemmen. Tijdelijk gebruik is één van die dingen. Het is niet verwonderlijk dat daar niet alle aandacht naar uit kan gaan. Het Projectteam Tijdelijk Gebruik, waar ik de projectleider van ben, is opgericht om het verkoopteam op dit punt te ontzorgen.'

dans in voormalig luchtmachtkantoor aan Binckhorst Den Haag
Bruisend van beweging: voormalig luchtmachtkantoor in Den Haag, nu in gebruik door Mooof. Foto: Arenda Oomen
Vleugel Mooof Binckhorst Den Haag
Arenda Oomen

Ervaring

Grootkop heeft bij het voormalige Marinevliegkamp Valkenburg veel ervaring opgedaan met tijdelijk gebruik. Die ervaring is nu gebundeld in het projectteam en wordt toegepast op diverse af te stoten plekken, met name in West-Nederland. Welke specifieke kennis en expertise brengen Grootkop en de zijnen in? ’Er zijn allerlei wettelijke regels die vooral spelen bij een tijdelijk te gebruiken object. Bijvoorbeeld? Voorschriften over brandveiligheid en legionella. Daarnaast hebben wij een uitgebreid netwerk van partners bij tijdelijke oplossingen. We doen zaken met bijna alle gecertificeerde antikraakverhuurders die landelijk actief zijn. We zijn ook goed op de hoogte van marktconforme tarieven voor tijdelijke verhuur en kunnen dat onderbrengen in leegstandscontracten. Soms hanteren we daarbij een percentage van de opbrengst, soms een vast bedrag per verhuurde eenheid, of gewoon een vast bedrag. Dat hangt af van hoe lang iets verhuurd wordt, om welke aantallen het gaat en specifieke wensen van ons, de huurders of de verhuurder. Bij al deze zaken geldt overigens dat het maatwerk is: je moet per geval bekijken wat de geëigende oplossing is.'

'Aanpak zo snel mogelijk uitbreiden tot heel Nederland’

Terugkerende elementen

Dat er voor iedere plek maatwerk wordt geleverd, neemt niet weg dat er vast terugkerende elementen zijn in de afstootstrategie. 'Met name de duur van het tijdelijk gebruik is van invloed op de te kiezen vorm', zegt Grootkop. 'Er wordt onderscheid gemaakt tussen kortdurend (minder dan twee jaar), langdurend (twee tot vijf jaar) en beheer afgestemd op de ontwikkeling. Bij kortdurend tijdelijk gebruik moeten de huurcontracten zo flexibel mogelijk zijn. Dat heeft een drukkend effect op de huurprijs en sowieso kan het in die situatie lastig zijn om passende huurders te vinden. Bij langer gebruik ben je interessant voor meer partijen en kun je vaak wat meer vragen. Als het nog langer duurt, is het nuttig om een concept te ontwikkelen dat bijdraagt aan het beoogde toekomstige gebruik. Dat vraagt natuurlijk extra afstemming met de verkoopleider.'

Alleen maar winnaars

Grootkop haalt met zijn team heel wat geld op voor het Rijksvastgoedbedrijf, waar vroeger vaak moest worden toegelegd op af te stoten plekken. Onder meer door de kosten van de energierekening, onderhoudskosten, rentelasten en waardedaling door verpaupering. Bovendien wordt de plek nu nuttig gebruikt en krijgt deze alvast een zetje in de goede richting. Het lijkt erop dat er alleen maar winnaars zijn bij doordacht tijdelijk gebruik. Grootkop: 'We zijn nu nog met name actief in West-Nederland, maar wat mij betreft rollen we deze aanpak zo snel mogelijk uit over heel Nederland.'

leegstandsbeheerder Floris Zwolsman, Utrecht
Floris Zwolsman, Bewaakt & Bewoond Foto: Arenda Oomen

'Gevangenis bruist van activiteiten'

Floris Zwolsman, Bewaakt & Bewoond: ‘Als het Rijksvastgoedbedrijf een pand bij ons in tijdelijk beheer geeft, zorgen wij dat alles geregeld wordt, zodat ze er verder geen omkijken naar hebben. Zo controleren wij het pand dagelijks op lekkages, storingen en schade en onderhouden wij het contact met omwonenden en wijkagenten. In de loop van de jaren hebben we al heel wat objecten tijdelijk beheerd voor het Rijksvastgoedbedrijf. Bij ieder nieuw object spreken we op de locatie af, lopen er samen rond en stellen dan een advies op, onder meer over verlaging van de kosten en welke strategische punten in te vullen zodat het voor de omgeving zichtbaar is dat er wat gebeurt.

'Met de voormalige gevangenis aan het Wolvenplein in Utrecht hebben we een heel bijzonder pand in beheer. Dit rijksmonument ligt in hartje centrum en het is voor langere tijd in beheer, gezien het complexe verkoopproces. Daardoor hebben we samen een concept kunnen opstellen met werkplekken voor start-ups in de voormalige directieruimtes en cellen (onder de naam De Vrije Wolf), horeca en allerlei evenementen. Ook dankzij uitgebreide media-aandacht loopt de plek als een trein. Heel bijzonder om te zien dat een pand waar 160 jaar lang niemand zomaar in of uit mocht nu juist bruist van de activiteiten.'

Voormalige gevangenis Wolvenplein Utrecht
Voormalige gevangenis Wolvenplein Utrecht, nu in gebruik door kleine bedrijfjes onder de naam 'De Vrije Wolf'. Foto: Hans Roggen Foto: Hans Roggen