Foto Levien Willemse

Vanuit het Rijksvastgoedbedrijf begeleidde Frits Beijes 2 jaar de uitvoering van de restauratie van de verkeersruimten. Missie geslaagd in het voorjaar van 2014. Hoe nu verder?

Beijes heeft meer met mensen dan met gebouwen. Toch is hij al zo’n 13 jaar actief in het rijksvastgoedbeheer. Zijn ogen twinkelen als hij praat over zijn laatste grote klus: de restauratie in het Trippenhuis. Onder begeleiding van het Atelier Rijksbouwmeester werkte een team van deskundigen om de 17e-eeuwse trappenhuizen en gangen weer in oude luister terug te brengen. Bij het project was de betrokkenheid van de gebruikers van groot belang. Beijes kijkt tevreden terug op de samenwerking. ‘De KNAW is een veeleisende gebruiker, maar dat is ook goed. Ze hebben hart voor dit gebouw. Ze wonen hier immers al 200 jaar. Als je een pand al zo lang huurt, beschouw je het als je eigen huis.’

Frits Beijes in hal Trippenhuis
Frits Beijes in het zuidelijke trappenhuis met boven hem de gerestaureerde plafondschilderingen en een deurpaneel van Allaert van Everdingen. Foto: Levien Willemse
'Een andere kluif was het wegwerken van houtwormen in de gangbogen'

1 cm² in een uur

Als projectleider hield Beijes zich vooral bezig met de mensen achter de restauratie: ‘Ik ben verantwoordelijk voor het budget, maar ben er ook om de gezondheid en de veiligheid van het restauratieteam in de gaten te houden. Een belangrijk deel van mijn werk is om mensen mee te krijgen, ze te motiveren.’ Het vrijleggen van de schilderingen op de trapschilden en plafonds was verreweg de meest inspannende klus voor de restauratoren. Beijes: ‘Een restaurator doet wel een uur over 1 cm². Precisiewerk dus. Een andere kluif was het wegwerken van de houtwormen in de gangbogen met prachtige bloemillustraties. En het hout bewerken met oorspronkelijke lijnolieverven. Verder onderging ook het marmer in de gangen een grondige schoonmaakbeurt.’

De Rembrandtzaal met plafondschilderingen van Nicolaes van Helt Stockade
De Rembrandtzaal met plafondschilderingen van Nicolaes van Helt Stockade Foto: Wim Ruigrok
‘Dit huis is een toppunt van duurzaamheid’

Archeologische vindplaats

Beijes is nog lang niet klaar met het Trippenhuis. ‘De plafondschilderingen in de Rembrandtzaal zitten voor een deel los. We onderzoeken nu of we de loskomende schilfertjes kunnen vastplakken, het oppervlak kunnen reinigen en misschien de beschadigingen kunnen retoucheren.’ In de gangen op de begane grond zijn ook plafondschilderingen ontdekt. Zou hij die niet tevoorschijn willen halen? ‘Deze ruimten zijn een mengelmoes van stijlen en periodes. De plafondschilderingen op de begane grond zijn verstopt achter 19e-eeuws stucwerk. Dat is inmiddels ook al 200 jaar oud. Je kunt dat er niet zomaar uit slopen. Net als bij een archeologische vindplaats is elke periode een laag die je af kunt pellen. Daar moet je heel voorzichtig mee omgaan. Hier is dan ook niet over een nacht ijs gegaan. De beslissing om het stucwerk te behouden is genomen in nauw overleg met diverse experts en het Atelier Rijksbouwmeester.’

Achter een gestukt 19e-eeuws plafond gaat een plafondschildering schuil
Achter een gestukt 19e-eeuws plafond gaat een plafondschildering schuil Foto: Wim Ruigrok

Groot onderhoud

Zeer binnenkort start de aanbesteding voor een opknapbeurt van het naastgelegen 20e-eeuwse pand Kloveniersburgwal 27. De ruimte voldoet niet meer aan het intensieve gebruik door de KNAW. Ook de inrichting is aan vernieuwing toe. Daarnaast worden de brandmeldinginstallaties van het Trippenhuis onder handen genomen en vindt groot onderhoud plaats. Beijes: ‘Dit gebouw gaat al eeuwen mee en laat zich nog steeds goed gebruiken. Daarmee is het een toppunt van duurzaamheid.’

Film renovatie Trippenhuis

In opdracht van het atelier Rijksbouwmeester is een film over de renovatie van het Trippenhuis gemaakt.